FoodWIN

Hoe grootkeukens voedselverlies structureel verminderen

Meer weten over dit project? Check deze video.

Met een datagedreven aanpak gaat FoodWIN de strijd aan tegen voedselverspilling in grootkeukens en maakt van een onzichtbaar probleem een concreet actiepunt. Dankzij hun inspanningen belandde er zo in 2025 40 ton voedsel op iemands bord en niet in de vuilbak.

Welke slimme actie nam je om klimaatactie te stimuleren?

FoodWIN helpt grootkeukens in scholen, ziekenhuizen, woonzorgcentra, hotels en andere organisaties om voedselverspilling niet langer als een vaag probleem te zien, maar als iets wat je concreet kunt meten, begrijpen en verminderen.

De kern van de aanpak is eenvoudig: meten = weten. Want zolang voedselverlies onder de radar blijft, is het moeilijk om gedrag te veranderen. Door voedselverspilling zichtbaar te maken in kilo’s, euro’s en CO₂, krijgen keukenteams, management en andere betrokken medewerkers een gedeeld beeld van waar het misloopt en waar verbetering mogelijk is.

FoodWIN maakt zo van een abstract klimaatprobleem een praktisch werkpunt op de keukenvloer. Niet met schuld of belerende campagnes, maar met data, begeleiding en haalbare acties die aansluiten bij de dagelijkse realiteit van grootkeukens.

Hoe deed je dat?

FoodWIN start vanuit een meting van voedselverlies. Waar gaat voedsel verloren? In de voorraad? Bij bereiding? Door portiegroottes? Bij resten op borden? Of door een mismatch tussen planning en effectieve consumptie?

Die inzichten worden vertaald naar een helder rapport en besproken met een multidisciplinair team: keuken, facilitair beheer, management, communicatie en, waar relevant, zorg of onderwijs. Zo wordt voedselverlies niet het probleem van één persoon, maar een gedeelde uitdaging.

Daarna volgt begeleiding op maat, met acties zoals:

beter voorraadbeheer,
aangepaste portiegroottes,
slimmere planning en aankoop,
verbeterde snijtechnieken,
opvolging van overschotten,
nudges voor leerlingen, bewoners, patiënten of gasten,
proefcomités of feedbackmomenten om gebruikers mee te nemen in het verhaal.

Sinds 2025 zet FoodWIN extra in op een gebruiksvriendelijke online meettool. Die moet grootkeukens ondersteunen om voedselverlies ook na een begeleidingstraject te blijven meten. Dat is cruciaal, want voedselverspilling tegengaan is geen eenmalige actie, maar een werk van lange adem.

Gedragsmatig werkt FoodWIN sterk op meerdere niveaus:

Feedback: teams zien meteen waar voedsel verloren gaat.
Framing: verspilling wordt niet alleen in CO₂ uitgedrukt, maar ook in verloren geld en werkuren.
Eigenaarschap: medewerkers worden actief betrokken bij analyse en oplossingen.
Ability: de online tool verlaagt de drempel om te blijven meten.
Benchmarking: de geplande vergelijking met andere grootkeukens kan sociale motivatie versterken.

Welke drempels moest je overwinnen bij je doelpubliek?

In veel grootkeukens is voedselverspilling aanwezig, maar niet altijd zichtbaar. Resten verdwijnen in vuilnisbakken, overschotten worden weggegooid zonder registratie, en medewerkers hebben vaak geen totaalbeeld van de impact.

Daarnaast werken grootkeukens onder hoge druk. Tijd, personeel, budget, zorgkwaliteit, hygiëne en tevredenheid van gebruikers moeten voortdurend in balans blijven. Extra meten of rapporteren voelt dan snel als een bijkomende taak.

FoodWIN neemt die drempels weg door het probleem concreet, haalbaar en relevant te maken. De metingen tonen niet alleen hoeveel voedsel verloren gaat, maar ook hoeveel geld en CO₂ ermee gemoeid zijn. Daardoor haakt het project aan op verschillende motivaties: klimaatimpact, kostenbesparing, efficiëntie, kwaliteit en zorg voor voedsel.

Ook bij de eindgebruikers, zoals leerlingen, bewoners, patiënten of hotelgasten, wordt voorzichtig gedragsverandering gestimuleerd. Denk aan infobordjes met inspirerende, niet-belerende boodschappen, of het betrekken van gebruikers via een proefcomité. Zo wordt minder verspillen niet opgelegd, maar stap voor stap genormaliseerd.

Wat is het resultaat?

In 2025 redde FoodWIN via begeleidingstrajecten met grootkeukens 40 ton voedsel. Dat komt overeen met een besparing van 133 ton CO₂ en ongeveer 90.000 euro.

Uit evaluaties blijkt dat het gedrag op de werkvloer verandert. Medewerkers raken actiever betrokken, nemen meer verantwoordelijkheid en komen zelf met verbeterideeën. In meerdere keukens is het meten en opvolgen van voedselverspilling intussen ingebed in de dagelijkse werking, in teamoverleggen of zelfs als strategische KPI.

De online meettool moet die impact verder verankeren. Sinds januari 2026 wordt de tool gebruikt voor alle metingen. FoodWIN verwerkt momenteel gebruikersfeedback en werkt aan de integratie van een benchmark, zodat grootkeukens kunnen zien hoe ze presteren ten opzichte van andere organisaties in hun sector.

Een concreet voorbeeld toont het potentieel: AZ Sint-Maria Halle verminderde met begeleiding van FoodWIN het voedselverlies met 23%, via systematische metingen, betere opvolging en duurzame verbeteracties.

Lees Onder de Video wat de Jury vond van de genomineerde!

Meer weten over dit project? Check deze video.

Wat vond de jury?

De jury ziet in FoodWIN een project met duidelijke, aantoonbare impact.

Het project is misschien minder tot de verbeelding sprekend of verrassend dan sommige andere cases, maar de klimaatwinst is zeer concreet.
De kracht zit in de vertaling van abstract naar tastbaar: voedselverspilling wordt zichtbaar in kilo’s, euro’s en CO₂.
FoodWIN speelt slim in op verschillende onderliggende motivaties: minder verspilling, lagere kosten, betere werking en duurzamer voedselbeheer.
De bewezen afnames van voedselverlies bij grootkeukens tonen dat de aanpak werkt.
De online meettool is een belangrijke stap om de impact na het begeleidingstraject vast te houden.
De volgende uitdaging zit in het nog sterker maken van blijvende routines, benchmarking en motivatie op de werkvloer.

Drie jurytips die FOR ROSA/POUR ROSA nog sterker kunnen maken

Maak feedback nog zichtbaarder op de keukenvloer
FoodWIN maakt voedselverlies al tastbaar via metingen en rapporten. De volgende stap is om die feedback nog dichter bij de dagelijkse werking te brengen. Denk aan eenvoudige dashboards, weekposters of teamupdates zoals: “Deze week redden we 120 kg voedsel” of “Dit komt overeen met 450 euro besparing”. Zo blijft voedselverlies niet iets uit een eindrapport, maar een zichtbaar werkpunt waar het team elke dag op kan sturen.
🔎Voorbeeld: Leanpath gebruikt technologie om professionele keukens real-time inzicht te geven in wat ze verspillen, waarom het gebeurt en waar actie nodig is. Die directe feedback helpt teams om voedselverlies onderdeel te maken van hun dagelijkse werking.
Zet sterker in op benchmark en sociale vergelijking
De geplande benchmark in de online tool is een zeer sterke kans. Grootkeukens worden extra gemotiveerd wanneer ze zien hoe ze presteren tegenover vergelijkbare organisaties: andere scholen, ziekenhuizen, woonzorgcentra of hotels.
Denk aan anonieme vergelijkingen zoals: “Jullie keuken zit 18% onder het sectorgemiddelde” of “Deze maand behoren jullie tot de sterkste dalers”. Dat maakt vooruitgang zichtbaar en stimuleert gezonde ambitie.
🔎Voorbeeld: WRAP werkt met het principe “Target, Measure, Act” en ondersteunt hospitality- en foodservice-organisaties om voedselverlies te meten, doelstellingen te bepalen en vooruitgang systematisch op te volgen. De heerlijke campagne Guardians of Grub vertaalt dat naar de professionele keukencontext.
Vier kleine successen en maak ze deelbaar
Voedselverspilling verminderen is een werk van lange adem. Daarom is het belangrijk om niet alleen eindresultaten te tonen, maar ook tussentijdse vooruitgang te erkennen. Dat houdt teams gemotiveerd.
Denk aan badges, teamcertificaten, korte succesverhalen of een “verspillingsvrije keuken van de maand”. Zo wordt vooruitgang zichtbaar, trots en herhaalbaar.
🔎Voorbeeld: De Love Food Hate Waste campagne van WRAP groeide uit tot een internationale campagne omdat ze voedselverspilling koppelt aan herkenbare, positieve en haalbare acties. De focus ligt niet op schuld, maar op praktische winst: eten redden, geld besparen en gewoontes stap voor stap veranderen.